Khi nhà kinh tế học phủ nhận 'digital gold': Bitcoin đang bị định giá sai hay vàng đang bị định giá quá cao?

Vũ Ngọc Hàng ngày

Vốn đang dịch chuyển. Theo dõi điểm neo.

Một tuần trước, Robin Brooks – chuyên gia kinh tế trưởng của Viện Tài chính Quốc tế (IIF) – lại một lần nữa tuyên bố Bitcoin không phải nơi trú ẩn an toàn. Dẫn chứng của ông: trong 'debasement trade' (giao dịch mất giá tiền tệ), vàng đã vượt trội so với Bitcoin. Với cộng đồng crypto, đây là một cú đấm vào 'digital gold' narrative. Nhưng nếu nhìn vào cấu trúc dòng vốn, tôi thấy câu chuyện phức tạp hơn nhiều.

Context: Bản đồ thanh khoản toàn cầu đang thay đổi

Brooks không sai về dữ liệu. Trong các đợt suy thoái ngắn hạn hoặc biến động lãi suất, vàng thực sự giữ giá tốt hơn Bitcoin. Nhưng vấn đề nằm ở khung thời gian và bản chất của tài sản. Vàng là tài sản có thanh khoản sâu, được hỗ trợ bởi các ngân hàng trung ương và các quỹ hưu trí. Bitcoin, với vốn hóa nhỏ hơn và biến động cao hơn, không thể nào cạnh tranh trực tiếp trong các giai đoạn 'rút lui về tiền mặt' ngắn hạn. Điều này tương tự như việc so sánh một cổ phiếu công nghệ lớn với trái phiếu chính phủ – mỗi loại có một vai trò khác nhau trong danh mục đầu tư.

Bối cảnh hiện tại: Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang bắt đầu chu kỳ nới lỏng, lãi suất thực giảm, và các nhà đầu tư đang tìm kiếm tài sản không bị pha loãng. Đây là thời điểm hoàn hảo để kiểm tra luận điểm của Brooks. Nếu ông ấy đúng, Bitcoin sẽ tiếp tục tụt hậu so với vàng. Nhưng dữ liệu on-chain cho thấy một bức tranh khác.

Core: Dữ liệu dòng vốn không ủng hộ Brooks

Trong 12 tháng qua, dòng vốn vào Bitcoin ETF tại Mỹ đã đạt hơn 40 tỷ USD, trong khi dòng vốn vào vàng ETF chỉ khoảng 15 tỷ USD. Sự khác biệt này không phải do đầu cơ ngắn hạn. Các quỹ đầu tư dài hạn, bao gồm các quỹ hưu trí và quỹ tài sản có chủ quyền, đang phân bổ một phần nhỏ nhưng có ý nghĩa vào Bitcoin. Tôi đã từng chứng kiến điều này vào năm 2024, khi ngân hàng của tôi điều chỉnh chiến lược sau khi ETF Bitcoin được phê duyệt. Dòng vốn tổ chức không đi theo lời nói của các nhà kinh tế; chúng đi theo tín hiệu thanh khoản.

Hãy nhìn vào biểu đồ tương quan giữa Bitcoin và vàng trong 5 năm. Trong khi vàng tăng ổn định 10% mỗi năm, Bitcoin đã trải qua các chu kỳ tăng 200% và giảm 70%. Nhưng nếu tính từ năm 2020 đến nay, lợi nhuận tích lũy của Bitcoin vẫn gấp 3 lần vàng. Vấn đề là biến động – Brooks đã chọn khung thời gian ngắn để phủ nhận một tài sản có chu kỳ dài hơn. Vốn đang dịch chuyển. Theo dõi điểm neo.

Điểm neo quan trọng nhất là lãi suất thực toàn cầu. Khi lãi suất thực giảm, vàng và Bitcoin đều tăng, nhưng Bitcoin có độ co giãn cao hơn. Trong đợt giảm lãi suất gần đây của Fed, Bitcoin đã tăng 40% trong khi vàng tăng 15%. Brooks nói rằng Bitcoin 'thua vàng' trong debasement trade, nhưng ông ấy đã bỏ qua thực tế rằng debasement trade không chỉ diễn ra trong một tháng – nó kéo dài nhiều năm. Và trong khung thời gian đó, Bitcoin là tài sản hoạt động tốt nhất.

Contrarian: Góc nhìn ngược chiều – Brooks đúng nhưng sai về bản chất

Tôi cho rằng Brooks đúng ở một khía cạnh: Bitcoin không phải là 'nơi trú ẩn an toàn' theo nghĩa cổ điển. Nó có rủi ro thanh khoản và biến động cao hơn vàng. Nhưng đó là lý do tại sao nó không nên được so sánh trực tiếp. Bitcoin là một tài sản khan hiếm kỹ thuật số với nguồn cung cố định, không thể bị tịch thu, và có thể chuyển nhượng xuyên biên giới trong vài phút. Vàng, dù có lịch sử lâu đời, vẫn phải đối mặt với chi phí lưu trữ, vận chuyển và kiểm định. Trong một thế giới mà thanh khoản toàn cầu đang tăng và các quốc gia đang in tiền không ngừng, tài sản khan hiếm kỹ thuật số có một lợi thế cấu trúc mà vàng không có: tính lập trình và khả năng tích hợp vào hệ thống tài chính số.

Sai lầm của Brooks là ông ấy đánh đồng 'hiệu suất' với 'bản chất'. Một tài sản có thể có hiệu suất kém trong một giai đoạn nhưng vẫn giữ được giá trị nội tại. Hãy nhìn vào vàng năm 2013-2015: nó đã giảm 40% từ đỉnh, nhưng không ai phủ nhận nó là nơi trú ẩn an toàn. Bitcoin cũng vậy. Những người mua Bitcoin ở đỉnh 2021 và bán ở đáy 2022 sẽ đồng ý với Brooks, nhưng những người nắm giữ qua chu kỳ thì không.

Takeaway: Định vị chu kỳ – câu hỏi dành cho bạn

Trong 6 tháng tới, khi thanh khoản toàn cầu tiếp tục được bơm vào, tôi kỳ vọng Bitcoin sẽ vượt trội vàng, không phải vì nó là 'nơi trú ẩn', mà vì nó là tài sản đầu cơ có độ co giãn cao nhất đối với dòng tiền rẻ. Câu hỏi đặt ra: Bạn có đang đánh giá Bitcoin bằng thước đo của vàng hay bằng thước đo của chính nó? Nếu bạn dùng thước đo sai, bạn sẽ bỏ lỡ cơ hội trong chu kỳ này. Vốn đang dịch chuyển. Theo dõi điểm neo.

Khi nhà kinh tế học phủ nhận 'digital gold': Bitcoin đang bị định giá sai hay vàng đang bị định giá quá cao?